بخش فارسی

جراحی لثه و پیوند  لثه

دندان توسط انساج مختلفی احاطه شده است که از آن مراقبت و نگهداری می کنند و بیماری و اشکال در ساختمان هر یک از آنها به از دست رفتن دندان منتهی می شود. این بافت ها عبارتند از لثه، استخوان فک و رشته های ظریفی از جنس الاستیک که دندان را به استخوان فک متصل می کنند. این رشته ها به نام پریودونتال لیگامنت نامیده می شوند.

همانطور که عاج قسمت تاج دندان توسط مینا که ماده بسیار محکمی است محافظت می شود، عاج ریشه دندان توسط ماده ای به نام سمنتوم محافظت می شود که بر خلاف مینا مقاومت زیادی ندارد و سریعا دچار پوسیدگی می شود.

لثه سالم به رنگ صورتی یا قرمز روشن است و محکم به دندان چسبیده و آن را احاطه کرده است. استخوان سالم فک نیز به همین ترتیب دندان را در بر می گیرد. لثه ای که به بیماری دچار نشده است به هنگام خوردن غذا یا مسواک زدن خونریزی نمی کند و بافت سفت و محکم و ظاهری دانه دانه شبیه به پوست پرتقال دارد.

 

عوامل زمینه ساز بیماری لثه

 

برخی فاکتورها، احتمال بیماری لثه و همچنین شدت بیماری و سرعت رخداد آن را افزایش میدهند. از جمله عوامل زمینه ساز التهاب و عفونت لثه به صورت زیر است:

سن: تحقیقات نشان میدهند افراد سالمند بیشترین میزان ابتلا به بیماری لثه را به خود اختصاص میدهند. داده های به دست آمده از مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها نشان میدهد بیش از 70% افراد بالای 65 سال در امریکا پریودنتیت (عفونت پیشرفته لثه) دارند.

سیگار و سایر محصولات تنباکو: مصرف تنباکو زمینه ساز بسیاری از بیماریهای جدی مانند سرطان، بیماری ریه و بیماری قلبی و شمار زیادی از مشکلات پزشکی دیگر است. همچنین افرادی که تنباکو مصرف میکنند، بیشتر به بیماری لثه مبتلا میشوند. تحقیقات نشان میدهند تنباکو میتواند یکی از مهمترین عوامل زمینه ساز ایجاد و پیشرفت بیماری لثه باشد.

ژنتیک: تحقیقات نشان میدهند برخی افراد ممکن است از نظر ژنتیکی مستعد بیماری لثه باشند. علیرغم رعایت بهداشت این افراد بیشتر از دیگران در معرض بیماری لثه قرار دارند. شناسایی عامل ژنتیکی زمینه ساز مشکلات لثه از طریق آزمایش ژنتیک پیش از بروز علائم بیماری به شناسایی زود هنگام بیماری و مداخله درمانی به موقع کمک میکند بنابراین سلامت دهان و دندان حفظ شده و طول عمر دندانها بسیار بیشتر میشود.

استرس: استرس با بسیاری از بیماریها از جمله فشار خون بالا، سرطان و مشکلات دیگر مرتبط است. همچنین استرس میتواند یک عامل زمینه سازی بیماری لثه نیز باشد. تحقیقات نشان میدهند استرس میتواند بدن را در مقابله با عفونتها از جمله عفونت لثه ناتوان کند.

داروها: برخی از داروها مانند قرص ضد بارداری، داروهای ضد افسردگی و برخی داروهای قلبی بر سلامت دهان تاثیر منفی میگذارند. در صورتی که متوجه بیماری لثه شدید میتوانید موضوع را به اطلاع پزشک خود برسانید تا در صورت امکان داروهایتان را تغییر دهد. همچنین دندانپزشک را از مصرف این داروها مطلع سازید.

دندان قروچه و بهم فشردن دندانها: دندان قروچه و بهم فشردن دندانها فشار زیادی بر بافتهای نگه دارنده دندانها وارد کرده و سرعت تخریب بافتهای اطراف دندان را افزایش میدهد.

چاقی و تغذیه نامناسب: رژیم غذایی که حاوی مواد مغذی لازم نباشد میتواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و مبارزه بدن با بیماریها و عفونت را دشوارتر سازد. چون بیماری لثه در واقع عفونت است، تغذیه ضعیف میتواند وضعیت لثه ها را بدتر کند. همچنین تحقیقات نشان داده اند چاقی خطر بیماری لثه را افزایش میدهد.

از سایر عوامل زمینه ساز بیماری لثه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

دیابت

تغییرات هورمونی

عدم مراجعه به دندانپزشک

ضعف سیستم ایمنی

بیماریهای بافت همبند

سابقه ابتلا به بیماری فعال لثه

اگر چه عوامل زمینه ساز بالا در ابتلا به بیماری لثه مهم هستند اما تمام این فاکتورها به یکی از این دو روش موجب التهاب و عفونت لثه میشوند: 1) افزایش جرم دندان و 2) تضعیف توانایی بدن در پاسخ به باکتریها. در برخی موارد هر دو مکانیسم دیده میشوند.

افزایش میزان جرم و رسوب در سطوح دهان به واسطه مصرف زیاد کربوهیدراتها، ضعف در رعایت بهداشت و عدم مراجعه به دندانپزشک رخ میدهد. اخلال در توانایی بدن در واکنش به باکتریها در اثر ضعف ارثی سیستم ایمنی، دیابت، استرس، داروها، بیماریهای ضعف سیستم ایمنی و تغییرات هورمونی مانند تغییرات دوران بارداری، بلوغ، یائسگی و مصرف داروهای هورمونی و ضد بارداری اتفاق می افتد. تغذیه نیز میتواند واکنش بدن به باکتریها را تضعیف نماید. سابقه بیماری فعال لثه به علت احتمال زمینه ژنتیکی که به صورت ضعف سیستم ایمنی در مقابله با باکتریها بروز میکند، در ابتلای مجدد به بیماری لثه اهمیت دارد.

متخصص دندانپزشکی عوامل زمینه ساز بیماری لثه را در بیمار شناسایی میکند و در صورت امکان آنها را اصلاح مینماید. مثلا برای اصلاح ضعیف بودن بهداشت دهان دستور العملی برای تمیز کردن دهان در خانه به بیمار ارائه میکند. یا بیماران سیگاری را به ترک سیگار تشویق مینماید.

توجه داشته باشید که تمامی عوامل زمینه سازی که در بالا به آنها اشاره شد به یک اندازه تاثیر گذار نیستند. دیابت و سیگار تاثیر گذار ترین عوامل در ابتلا به بیماری لثه، افزایش شدت بیماری و سرعت ابتلا به آن هستند. مهمترین بیماری سیستمیک که زمینه بیماری لثه را فراهم میسازد دیابت است. در صورت وجود چند عامل زمینه ساز، احتمال نهایی بیماری لثه برابر با جمع معمولی تاثیر تک تک آنها نیست بلکه تاثیر آنها به صورت نمایی جمع میشود. برای مثال احتمال بیماری لثه در بیماری که سه فاکتور خطر بیماری لثه مانند استرس زیاد، ضعف بهداشت و قصور در مراجعه به دندانپزشک را دارد، سه برابر فردی که هیچ عامل زمینه ساز بیماری لثه ندارد نیست بلکه تقریبا 27 برابر اوست.

هنگام درمان لثه نیز کاهش خطر بیماری لثه به صورت نمایی است. حتی اگر دندانپزشک نتواند تمامی عوامل زمینه ساز بیماری لثه را در بیمار برطرف کند، با برطرف کردن یا کاهش عوامل زمینه ساز، پیشگیری یا کنترل بیماری لثه تا حد قابل توجهی بهبود می یابد.

شناسایی عوامل زمینه ساز بیماری لثه در بیمار، برشمردن تعداد آنها و در نظر گرفتن نقش بیشتر برای دیابت و سیگار به متخصص کمک میکند چالش درمان هر بیمار را مشخص کند.

کاهش عوامل زمینه ساز بیماری لثه اشکال مختلفی دارد از جمله برنامه ترک سیگار، مشاوره تغذیه، بهداشت خانگی، اصلاح ترمیمهای دندانی و کنترل دیابت. کنترل جرم دندان نیز در این زمینه امری حیاتی بوده و برای این منظور از روشهایی مانند مسواک برقی، دستگاههای برداشتن بیوفیلم داخل دهانی، دهان شویه ضد میکروبی و مراجعات منظم به دندانپزشکی استفاده میشود.

چه عواملی باعث ایجاد بیماری لثه و استخوان می شوند؟

بهداشت بد دهان و رعایت نکردن بهداشت روزانه (مسواک و نخ دندان) و همچنین عدم مراجعه به دندانپزشک برای جرم گیری دندان ها، باعث تجمع مواد غذایی در طوق دندان و زیر لثه می-شود. این مواد به شکل یک لایه چسبنده به نام پلاک میکروبی در زیر لثه باقی می مانند و به مرور زمان با اضافه شدن میکروب-ها و باکتری ها سخت و محکم شده و به جرم دندان تبدیل می شوند.

 

هنگامی که جرم بر روی دندان تشکیل می شود دیگر با مسواک زدن و نخ دندان از روی دندان ها پاک نمی شود و فقط دندان پزشک می-تواند آن را با روشی که جرم گیری نام دارد از روی دندان بردارد. لثه اطراف دندان به این مواد واکنش نشان می دهد و دچار التهاب می شود و بیماری لثه از همین جا آغاز می شود. در ابتدا تنها لثه دچار تورم می شود که با برداشته شدن جرم قابل برگشت است و آسیبی به استخوان وارد نمی شود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند موادی که باکتری ها ترشح می کنند و موادی که بدن در مقابله با آنها ترشح می کنند دست به دست هم داده و از بین رفتن استخوان آغاز می شود. لثه کم کم تحلیل رفته و عقب نشینی می کند و اگر درمان جرم گیری انجام نشود لثه  ها دچار عفونت می شوند و استخوان هم به تدریج از بین رفته و عقب نشینی خواهد کرد.

 

با تحلیل رفتن استخوان دندان بافت پشتیبان خود را از دست داده و به تدریج دچار لقی می شود. لق شدن دندان بدترین عارضه بیماری پریودونتال (بیماری لثه و استخوان اطراف دندان) است زیرا تقریبا غیر قابل برگشت است و ممکن است به کشیده شدن دندان منجر شود. علاوه بر این تحلیل رفتن لثه و استخوان باعث می شود ریشه که بافتی آسیب پذیر است بدون حفاظ و پشتیبان در محیط دهان قرار گیرد. سمنتوم (پوشش ریشه) بسیار آسیب پذیر است و به سرعت دچار پوسیدگی می شود. ریشه همچنین بسیار حساس است و در برابر غذا و نوشیدنی های سرد و گرم حساسیت نشان می دهد و بیمار درد شدیدی را تجربه خواهد کرد. این عفونت و التهاب همچنین رشته های ظریفی که دندان را به لثه و استخوان متصل می-کنند را نیز از بین می برد و لثه چسبنده به دندان شل شده و پاکت عمیقی در اطراف دندان به وجود خواهد آمد که تمیز کردن آن با مسواک غیر ممکن خواهد شد و این وضعیت به افزایش جرم بیشتر و بدتر شدن وضعیت دندان منتهی می شود.

 

علائم بیماری لثه (پریودونتال) چیست؟

 

در بیماری پریودونتال لثه ها ورم کرده و قرمز پررنگ یا بنفش هستند، دهان بوی بدی می گیرد، لثه ها تحلیل می روند و دندانها لق می شوند. ممکن است لثه ها به طور خود به خود یا به هنگام مسواک زدن دچار خونریزی شوند یا از ناحیه بین لثه و دندان چرک خارج شود. کشیدن سیگار، بعضی از انواع بیماری ها مانند دیابت، بالارفتن سن و بعضی فاکتورهای دیگر مانند تغییرات هورمونی در زنان و دختران احتمال ابتلا به بیماری لثه را بیشتر می کنند. اگر فرد تحت استرس شدید باشد دفاع و ایمنی بدن در برابر بیماری پریودونتال ضعیفتر خواهد شد. بعضی از داروهای ضد افسردگی و داروهای مورد استفاده در بیماران قلبی به دلیل کم کردن بزاق بهداشت دهان را به مخاطره می-اندازند. بیماری هایی مانند ایدز و سرطان نیز برای سلامت لثه-ها خطرناکند. بعضی از افراد هم به صورت ژنتیکی به بیماری های لثه ای مستعدتر هستند.

 

چه کسانی بیشتر به بیماری پریودونتال مبتلا می-شوند؟

 

بیماری پریودونتال معمولا بعد از سن 30 سالگی پدید می آید و شیوع آن در مردان بیشتر از زنان است. در نوجوانان نیز بیشترالتهاب لثه را می توان یافت و کمتر به التهاب و تحلیل استخوان دچار می شوند .به طور کلی در هر فردی که پلاک و جرم برروی دندان باقی بماند احتمال ایجاد این بیماری وجود دارد.

 

چه باید بکنید تا از ایجاد این بیماری جلوگیری شود؟

تعدادی از نکاتی که باید رعایت کنید عبارتند از:

1- دو بار در روز با یک خمیر دندان حاوی فلوراید هر بار به مدت 4 دقیقه مسواک بزنید.

2- هر روز از نخ دندان استفاده کنید.

3- به طور روتین برای چکاپ و جرم گیری به یکی شعب دندانپزشکی شفاگستر مراجعه کنید.

4- از رژیم غذایی درست و متوازنی پیروی کنید.

5- از دخانیات دوری کنید.

 

چطور متوجه شوید که آیا به بیماری لثه مبتلا هستید یا خیر؟

متاسفانه این بیماری تا به مراحل پیشرفته نرسیده باشد ممکن است علامت خاصی نداشته باشد.بعضی از علائم عبارتند از:

1- اگر از دهان شما به طور پیوسته بوی بدی به مشام می رسد.

2- اگر لثه های قرمز و ورم کرده دارید.

3- اگر لثه های شما دردناکند و بی دلیل خونریزی می کنند.

4- اگر به هنگام جویدن درد احساس می کنید.

5- اگر دندان هایتان لق شده اند.

6- اگر دندان هایتان به سرما وگرما حساس شده اند.

 

درمان بیماری پریودونتال به چه صورت است؟

 

هدف اصلی درمان از بین بردن عفونت است. بسته به شدت و وسعت بیماری نوع و تعداد درمان ها ممکن است متفاوت باشند. ولی در هر صورت نوع درمان هر چه که باشد به مراقبت و رعایت کامل بهداشت دهان توسط بیمار در منزل نیاز دارد. گاهی اوقات ترک دخانیات ضروری است.

• پاکسازی عمقی لثه (شامل جرم گیری و تسطیح سطح ریشه): دندانپزشک از دستگاه جرم گیری برای دندان های سالم و از قلم های جرم گیری دستی برای دندان های روکش شده و قسمت های ترمیم شده دندان استفاده می کند و جرم های بالا و زیر لثه را به طور کامل از روی دندان ها پاک می کند. با تسطیح سطح ریشه (روت پلنینگ) قسمت های زبر و خشنی که در سطح ریشه وجود دارند و باعث تجمع جرم و پلاک می شوند و باکتری هایی که برروی ریشه چسبیده اند برداشته می شوند که این عمل بیماری را درمان می کند. برخلاف تصور عموم جرم گیری اگر توسط دندانپزشک یا بهداشتکار آگاه و با تجربه انجام شود به مینای دندان هیچ گونه آسیبی وارد نمی شود.

جراحی لثه

شکل-تسطیح ریشه یا روت پلنینگ و جرمگیری دندان در زیر خط لثه

 

چه زمانی تسطیح ریشه یا روت پلنینگ انجام میشود؟

 

اگر چه تمیز کردن دندانها برای پیشگیری از بیماری لثه انجام میشود، اما جرمگیری و روت پلنینگ یک روش غیر جراحی است که برای درمان بیماری لثه صورت میگیرد. بافت سالم لثه دور تا دور دندان را تنگاتنگ در بر میگیرد. برای بررسی وضعیت لثه، باید مقدار آن از بالای خط لثه تا جایی که به دندان متصل شده است اندازه گرفته شود. این فاصله باید تنها 1 تا 3 میلی متر ارتفاع داشته باشد اما زمانی که پلاک و جرم در اطراف و زیر لثه تشکیل میشوند، بافتهایی که پیرامون دندان قرار داشتند تحت تاثیر قرار گرفته و دچار بیماری میشوند و این وضعیت موجب ایجاد شیارهای عمیق بین لثه و دندان میشود که به آنها پاکت گفته میشود.

هنگامی که علائم پیشرفته بیماری لثه از جمله بوی بد دهان، تجمع شدید جرم و عمق زیاد پاکتها (برابر یا بیشتر از 4 میلی متر) مشاهده میشود، دندانپزشک جرمگیری و روت پلنینگ را به عنوان اولین اقدام لازم برای درمان این وضعیت توصیه میکند.

• دارو درمانی: ممکن است دندانپزشک همراه با درمان جرم گیری بعضی از داروهای خاص را

نیز برای بیمار تجویز کند. البته بسته به شدت بیماری و نظر دندانپزشک ممکن است جراحی لثه نیز ضروری شود.

بعضی از داروهایی که توسط دندانپزشک تجویز می شوند عبارتند از:

1- دهانشویه های ضد میکروبی: که اغلب حاوی کلرهگزیدین هستند برای از بین بردن باکتری ها بعد از جرم گیری و جراحی تجویز می شوند.

2- ژل های آنتی بیوتیک و قرص های زیر لثه ای حاوی آنتی بیوتیک که برای از بین بردن باکتری ها و کاهش عمق پاکت لثه ای به کار برده می شوند.

 

• درمان جراحی: اگر با جرمگیری و دارودرمانی بیماری درمان نشود جراحی الزامی می شود. جراح با برش و کنار زدن لثه جرم های عمقی را از روی ریشه پاک می کند. ممکن است پیوند استخوان و لثه نیز برای جبران استخوان و لثه از بین رفته لازم شود.

 

برچسب ها

نوین ایرانا

زیبایی مشهد

جراحی لثه

پیوند لثه

مرکز جراحی زیبایی مشهد

کلینیک نوین ایرانا:

دسترسی سریع

کلینیک نوین ایرانا

کلینیک زیبایی نوین ایرانا با کادری مجهز و 10 سال سابقه درخشان در امور جراحی زیبایی و دارنده گواهی نامه بین المللی، همراه شما خواهد بود.

آدرس: مشهد- چهارراه خیام، دستغیب 35 نبش بیستون 2، کلینیک تخصصی نوین ایرانا

تلفن تماس: 00985137601141

طراحی و پیاده سازی توسط دکتر غلامی

کلیه حقوق مادی و معنوی نزد کلینیک نوین ایرانا محفوظ است.