ریزش و کم پشت شدن موها مشکلی است که بسیاری از زنان و مردان در مقطعی از زندگی خود با آن مواجه می شوند. عوامل مختلفی مانند استرس، تغییرات هورمونی، وراثت، تغذیه نامناسب، کمبود برخی مواد مغذی، آسیب های ناشی از رنگ و حرارت و بعضی بیماری ها می توانند باعث ضعیف شدن تارهای مو یا افزایش ریزش شوند. به همین دلیل، قبل از انتخاب هر روش مراقبتی، بهتر است علت اصلی ریزش مو مشخص شود.
در کنار درمان علت زمینه ای، برخی گیاهان و روغن های گیاهی نیز می توانند به عنوان بخشی از روتین مراقبت از مو مورد استفاده قرار بگیرند. رزماری، گزنه، آلوئه ورا، جینسینگ و نعناع فلفلی از جمله گیاهانی هستند که بیشتر از سایر گزینه ها برای مراقبت و تقویت مو مورد توجه قرار گرفته اند. اما کدام گیاه واقعا می تواند به کاهش ریزش یا تقویت مو کمک کند و روش صحیح استفاده از آن چیست؟
در ادامه این مقاله از کلینیک کاشت مو ایرانا، با گیاهان و روغن های گیاهی پرکاربرد برای تقویت مو، نحوه استفاده و نکات مهم مصرف آن ها بیشتر آشنا می شویم.
چرا موها دچار ریزش و کم پشتی می شوند؟
قبل از اینکه به دنبال قوی ترین گیاه برای ریزش مو باشیم، بهتر است این نکته مهم را بدانیم که همه ی انواع ریزش مو علت یکسانی ندارند. ریزش مو ممکن است با زمینه ژنتیکی، تغییرات هورمونی، استرس طولانی مدت، رژیم غذایی نامناسب، کمبود برخی ریزمغذی ها، بیماری های پوست سر، مصرف بعضی داروها یا آسیب ناشی از رنگ، دکلره و حرارت مرتبط باشد.
حتی بستن محکم و مداوم موها نیز می تواند به فولیکول ها فشار وارد کند. بنابراین، پیدا کردن علت ریزش مو قدم مهمی برای انتخاب روش مراقبتی یا درمانی مناسب است و می تواند در انتخاب راهکارهای پرپشت شدن مو نیز نقش داشته باشد.
بهترین گیاه برای ریزش مو چیست؟
نمی توان یک گیاه را برای همه افراد به عنوان بهترین یا قوی ترین درمان ریزش مو معرفی کرد. با این حال، بعضی گیاهان بیشتر از سایر گزینه ها در محصولات تقویت کننده مو یا مطالعات مرتبط با سلامت مو مورد توجه قرار گرفته اند.
1. گیاه رزماری برای تقویت و رشد مو
رزماری یکی از محبوب ترین گیاهان برای تقویت مو و مراقبت از پوست سر است. روغن و عصاره رزماری در بسیاری از شامپوها، تونیک ها و محصولات ضدریزش و تقویت کننده مو استفاده می شود. وجود ترکیبات آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی در رزماری باعث شده این گیاه به عنوان یکی از گزینه های طبیعی برای مراقبت از مو و پوست سر مورد توجه قرار گیرد.
روش استفاده از رزماری برای مو
یکی از ساده ترین روش ها، تهیه آب رزماری است. مقداری برگ رزماری را حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب بجوشانید، اجازه دهید خنک شود و پس از صاف کردن، آن را روی پوست سر و موها اسپری کنید.
برای استفاده از اسانس رزماری نیز چند قطره از آن را با یک روغن حامل مانند روغن نارگیل، جوجوبا یا بادام مخلوط کنید و مقدار کمی از ترکیب را روی پوست سر ماساژ دهید. اسانس غلیظ رزماری را مستقیما روی پوست سر استفاده نکنید زیرا ممکن است باعث سوزش و تحریک پوست شود.
2. گیاه گزنه برای پرپشت شدن و تقویت مو
گزنه برای مو یکی از ترکیبات گیاهی شناخته شده در طب سنتی و محصولات مراقبت از مو است. این گیاه حاوی ترکیبات گیاهی مختلفی است و عصاره آن را می توان در برخی شامپوها، تونیک ها و محلول های تقویت کننده مو پیدا کرد.
گزنه بیشتر به عنوان بخشی از روتین مراقبت از پوست سر و مو مورد استفاده قرار می گیرد و نباید آن را درمان قطعی ریزش مو، به خصوص ریزش موی ارثی یا هورمونی، در نظر گرفت.
روش استفاده از گزنه برای مو
برای تهیه محلول گزنه برای مو می توانید برگ خشک گزنه را در آب داغ دم کنید. پس از خنک شدن و صاف کردن، محلول را روی پوست سر و موها بریزید یا اسپری کنید و به آرامی ماساژ دهید. راه ساده تر، استفاده از شامپو، تونیک یا محصولات آماده حاوی عصاره گزنه طبق دستور درج شده روی محصول است.
3. آلوئه ورا برای تقویت مو و مراقبت از پوست سر
آلوئه ورا برای مو بیشتر به دلیل خاصیت مرطوب کنندگی و آرام بخشی مورد توجه قرار می گیرد. سلامت فولیکول های مو تا حد زیادی به وضعیت پوست سر وابسته است و خشکی، تحریک و التهاب پوست سر می تواند شرایط نامناسبی برای مو ایجاد کند.
ژل آلوئه ورا به حفظ رطوبت پوست سر و کاهش احساس خشکی کمک می کند و به همین دلیل در بسیاری از ماسک ها، شامپوها و محصولات مراقبت از مو وجود دارد. البته آلوئه ورا را نباید یک درمان مستقل برای تمام انواع ریزش مو دانست.
روش استفاده از آلوئه ورا برای مو
مقدار کمی ژل خالص آلوئه ورا را روی پوست سر تمیز بمالید و به آرامی ماساژ دهید. اجازه دهید حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه روی پوست سر باقی بماند و سپس موها را با آب ولرم و شامپوی ملایم بشویید.
در صورت استفاده از ژل های آماده، محصولی را انتخاب کنید که برای مصرف روی پوست و مو فرموله شده باشد. قبل از اولین استفاده نیز بهتر است تست حساسیت انجام دهید.
4. گیاه جینسنگ برای رشد و تقویت مو
جینسنگ یکی دیگر از گیاهانی است که در فرمولاسیون محصولات گیاهی تقویت کننده و مراقبت از مو دیده می شود. ترکیبات فعال موجود در جینسنگ در مطالعات مختلف از نظر تأثیر احتمالی بر فولیکول و چرخه رشد مو بررسی شده اند. تأثیر محصولات حاوی جینسنگ می تواند با توجه به نوع عصاره، میزان ترکیبات فعال و فرمولاسیون محصول متفاوت باشد.
روش استفاده از جینسنگ برای مو
برای استفاده موضعی از جینسنگ، بهترین روش انتخاب تونیک، سرم یا شامپوی حاوی عصاره جینسنگ و مصرف آن طبق دستور تولیدکننده است.
استفاده خودسرانه از پودر یا عصاره های غلیظ جینسنگ روی پوست سر توصیه نمی شود زیرا غلظت و ترکیبات فرآورده های مختلف با یکدیگر متفاوت است.
5. نعناع فلفلی برای پرپشت شدن مو
نعناع فلفلی به دلیل وجود منتول، هنگام استفاده موضعی احساس خنکی روی پوست ایجاد می کند و اسانس آن در برخی محصولات مراقبت از پوست سر و مو وجود دارد.
روش استفاده از روغن نعناع فلفلی برای مو
اسانس نعناع فلفلی نباید به صورت خالص روی پوست سر استفاده شود. چند قطره از اسانس را در مقدار مناسبی روغن حامل مانند جوجوبا، نارگیل یا بادام رقیق کنید و سپس مقدار کمی از آن را روی پوست سر بمالید. اگر پس از استفاده دچار سوزش شدید، قرمزی یا خارش شدید، پوست را بشویید و مصرف را متوقف کنید.
6. گیاه اسطوخودوس برای مراقبت و تقویت مو
اسطوخودوس گیاهی معطر با ترکیبات آنتی اکسیدانی است که اسانس و عصاره آن در محصولات مختلف پوست و مو استفاده می شود. برخی مطالعات اولیه نیز تأثیر احتمالی ترکیبات اسطوخودوس بر سلامت پوست سر و رشد مو را بررسی کرده اند، اما شواهد موجود برای معرفی آن به عنوان درمان قطعی ریزش مو کافی نیست.
روش استفاده از اسطوخودوس برای مو
برای مصرف موضعی، چند قطره اسانس اسطوخودوس را با یک روغن حامل مناسب مخلوط کرده و مقدار کمی از ترکیب را روی پوست سر ماساژ دهید. همچنین می توانید از شامپوها، ماسک ها یا محصولات مراقبت از موی حاوی عصاره اسطوخودوس استفاده کنید. از اسانس غلیظ به صورت مستقیم روی پوست سر استفاده نکنید و در صورت داشتن پوست حساس، قبل از مصرف تست پوستی انجام دهید.
7. چای سبز برای تقویت و پرپشت شدن مو
چای سبز سرشار از پلی فنول ها و سایر ترکیبات آنتی اکسیدانی است. به همین دلیل عصاره چای سبز در فرمولاسیون برخی شامپوها، تونیک ها و محصولات مراقبت از پوست سر استفاده می شود.
نقش ترکیبات چای سبز در فولیکول و چرخه رشد مو نیز مورد مطالعه قرار گرفته است؛ اما برای اثبات تأثیر مستقیم چای سبز در درمان ریزش مو به شواهد بالینی بیشتری نیاز داریم.
روش استفاده از چای سبز برای مو
یک یا دو چای سبز کیسه ای یا مقداری برگ چای سبز را در آب داغ دم کنید. پس از اینکه محلول کاملاً خنک شد، آن را روی پوست سر و موهای تمیز بریزید یا اسپری کنید و سپس پوست سر را به آرامی ماساژ دهید. روش دیگر، استفاده از شامپو، تونیک یا سرم های حاوی عصاره استاندارد چای سبز است.
بیشتر بخوانید: قرص برای پرپشت شدن مو
نکات مهم هنگام استفاده از گیاهان برای پرپشت شدن مو
گیاهان دارویی و روغن های گیاهی می توانند به مراقبت از مو کمک کنند، اما برای استفاده ایمن و مؤثر از آن ها باید چند نکته مهم را در نظر گرفت.
- طبیعی بودن به معنای بی خطر بودن نیست گیاهان و روغن های گیاهی می توانند بخشی از روتین مراقبت از مو باشند، اما ممکن است در برخی افراد باعث حساسیت یا تحریک پوست سر شوند.
- تست حساسیت را جدی بگیرید قبل از استفاده از اسانس ها، روغن ها یا عصاره های گیاهی، مقدار کمی از محصول رقیق شده را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید.
- اسانس هایی مانند رزماری، نعناع فلفلی و اسطوخودوس نباید به صورت غلیظ و مستقیم روی پوست سر استفاده شوند و بهتر است با یک روغن حامل مناسب رقیق شوند.
- استفاده بیش از حد از روغن ها باعث رشد بیشتر مو نمی شود و ممکن است پوست سر را چرب یا تحریک کند.
- اگر پس از استفاده دچار قرمزی، سوزش، خارش یا التهاب شدید، مصرف محصول را قطع کنید.
- اگر ریزش مو شدید، ناگهانی، سکه ای یا طولانی مدت است، بهتر است به جای درمان های گیاهی، علت ریزش توسط متخصص پوست و مو بررسی شود.
روغن های گیاهی چگونه به سلامت مو کمک می کنند؟
روغن های گیاهی می توانند علاوه بر ترکیبات مفید خود، به بهبود ظاهر و سلامت ساقه مو نیز کمک کنند. استفاده درست از روغن مناسب می تواند خشکی و زبری مو را کاهش دهد، باعث نرم تر شدن تارها شود و تا حدی از ساقه های خشک و آسیب دیده در برابر شکنندگی محافظت کند. به همین دلیل، روغن هایی مانند آرگان، نارگیل، زیتون و رزماری رقیق شده در روتین مراقبت از مو مورد توجه قرار گرفته اند.
تقویت ساقه مو با درمان علت اصلی ریزش مو تفاوت دارد. روغن ها ممکن است به نرم تر و کم شکننده تر شدن مو کمک کنند، اما معمولاً نمی توانند ریزش مویی را که به دلایلی مانند عوامل ژنتیکی، تغییرات هورمونی یا برخی بیماری های زمینه ای ایجاد شده است، درمان کنند. بنابراین در صورت ریزش موی قابل توجه، ابتدا باید علت آن مشخص و درمان مناسب انتخاب شود.
بیشتر بخوانید: روغن برای رشد مو
روش صحیح استفاده از داروهای گیاهی برای مو
نحوه استفاده از داروی گیاهی به نوع محصول موردنظر بستگی دارد. اگر از یک محصول آماده استفاده می کنید، بهتر است دستورالعمل درج شده روی بسته بندی را در اولویت قرار دهید.
- اسانس های غلیظ را مستقیم روی پوست سر نزنید روغن هایی مانند اسانس رزماری و نعناع فلفلی باید پیش از استفاده با یک روغن حامل مناسب رقیق شوند تا احتمال تحریک پوست کاهش پیدا کند.
- قبل از مصرف تست حساسیت انجام دهید مقدار کمی از روغن یا محصول رقیق شده را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید و واکنش پوست را بررسی کنید.
- در صورت تحریک پوست، مصرف را متوقف کنید اگر پس از استفاده علائمی مانند قرمزی، خارش، سوزش یا التهاب ایجاد شد، محصول را بشویید و دوباره از آن استفاده نکنید.
- در مصرف روغن زیاده روی نکنید مقدار مصرف بیشتر روغن به معنای اثرگذاری بیشتر نیست و استفاده بیش از حد می تواند موها را چرب و سنگین کند یا پوست سر را تحریک کند.
جمع بندی
رزماری، گزنه، آلوئه ورا، جینسنگ، نعناع فلفلی، اسطوخودوس و چای سبز از شناخته شده ترین گیاهانی هستند که در مراقبت و تقویت مو مورد استفاده قرار می گیرند. در میان آن ها، رزماری یکی از گزینه های محبوب برای استفاده موضعی است.
اما هیچ گیاه یا روغنی را نمی توان برای همه افراد درمان قطعی ریزش مو دانست. بهترین نتیجه زمانی حاصل می شود که ابتدا علت ریزش مو مشخص شود و سپس در کنار اصلاح سبک زندگی و مراقبت صحیح از مو، از محصولات مناسب و روش های دارای پشتوانه علمی استفاده شود.
دیدگاه کاربران