خشکی مو وضعیتی است که در آن ساقه مو رطوبت و چربی طبیعی کافی ندارد در نتیجه موها کدر، وز و مستعد شکنندگی می شوند. این حالت می تواند موقتی یا همیشگی باشد و ظاهر و سلامت مو را تحت تاثیر قرار بدهد. موهای خشک نشانه ای از اختلال در سد محافظتی ساقه مو و کوتیکول است. در این مقاله از نوین ایرانا با نشانه ها، علت، عوارض، بیماری های زمینه ای و راهکارهای درمان موی خشک آشنا می شوید و در پایان یک برنامه مراقبتی مرحله به مرحله برای نرم کردن مو و کاهش شکنندگی مو دریافت می کنید.
اگر موهای خشک دارید این پادکست را که توسط تیم نوین ایرانا تهیه شده است گوش بدهید تا علت خشکی مو و راه حل های مربوط به آن را متوجه بشوید.
خشکی مو چیست؟
خشکی مو زمانی رخ میدهد که ساقه مو توانایی جذب یا حفظ رطوبت خود را از دست می دهد. این وضعیت معمولا ناشی از دو عامل اصلی است: یا غدد سباسه پوست سر به اندازه کافی چربی طبیعی برای نرم کردن مو تولید نمی کنند و یا ساختار حفاظتی مو در اثر عوامل محیطی و شیمیایی آسیب دیده است. در یک موی سالم لایه بیرونی یا همان کوتیکول کاملا منظم و صاف روی هم قرار گرفته اند تا رطوبت را در داخل ساقه نگه دارند اما زمانی که این فلس ها بر اثر حرارت، رنگهای شیمیایی یا خشکی هوا از هم فاصله می گیرند آب و لیپیدهای ضروری خارج می شوند و مو ظاهری کدر، زبر و بی جان پیدا می کند.
از نظر مکانیسم ساختاری وقتی کوتیکول آسیب می بیند اصطکاک میان تارهای مو افزایش یافته و وز شدگی، گره خوردگی و مو خوره به وجود می آیند در واقع موی خشک خاصیت ارتجاعی خود را از دست می دهد و به جای خم شدن به سادگی می شکند. ادامه داشتن این وضعیت بدون رسیدگی می تواند باعث تخریب لایه های داخلی تر مو بشود.
علائم خشکی مو
علائم موی خشک معمولا با لمس و ظاهر مو قابل تشخیص است. وقتی موها رطوبت ندارند، درخشش طبیعی از بین میرود، مو بهسختی شانه میشود، نوک ها دوشاخه می شوند و حالتپذیری کاهش می یابد. از دیگر نشانه های خشکی مو:
- کدر شدن و از بین رفتن درخشندگی طبیعی
- بافت زبر، خشن و وز
- گرهخوردگی و دشواری در شانهکردن
- موهای شکننده و افزایش شکنندگی مو
- موخوره دوشاخهشدن انتهای ساقه مو
- وزشدن سریع در رطوبت محیط
- کاهش حالتپذیری، فرهای بیجان یا صافشدن نامطلوب
- الکتریسیته ساکن و پرز دادن مو
بیشتر بخوانید: دلایل ریزش مو
علت های خشکی مو
علت های خشکی هم از عوامل درونی و هم بیرونی است که سلامت ساقه و ریشه را هدف قرار می دهند. در بخش عوامل محیطی و فیزیکی قرار گرفتن زیاد در معرض اشعه فرا بنفش خورشید، بادهای تند، آلودگی هوا و تماس با آب های کلردار استخر یا آب شور دریا لایه محافظتی مو را فرسوده می کند. این آسیب با رفتارهای مراقبتی نادرست شدت پیدا می کند نظیر :
- شست و شوی بیش از حد با شامپوهای حاوی سولفات های قوی
- استفاده زیاد از ابزارهای حرارتی مانند اتو و سشوار بدون لایه ی محافظ
- برس زدن نادرست یا بستن محکم موها با کش های غیر استاندارد
- مواد شیمیایی سنگین مانند دکلره، رنگ کردن های مداوم
- فرآیندهای نیمه دائمی صافی یا فر با مواد بی کیفیت پیوندهای پروتئینی
- کمبودهای تغذیه ای بهویژه فقر آهن، روی، بیوتین، ویتامین D و اسیدهای چرب ضروری مانند امگا-۳
- افزایش سن و تغییرات هورمونی هم تولید سبوم یا کاهش چربی طبیعی در پوست سر
عوامل وراثتی هم نقش تعیین کنندهای دارند برای نمونه موهای فر و مجعد به دلیل ساختار مارپیچی خود سختتر از موهای صاف چربی را از ریشه به نوک مو منتقل می کنند و ذاتا مستعد خشکی هستند. در نهایت مصرف برخی داروها نظیر رتینوئیدها و دیورتیک ها در کنار عادت های مخربی مانند سیگار کشیدن با تحت تأثیر قرار دادن گردش خون و متابولیسم سلولی درخشش و لطافت طبیعی مو را از بین می برند.
عوارض خشکی مو چیست؟
خشکی مو اگر کنترل نشود به چرخه رشد مو آسیب می رسد و می تواند فرد را هم از لحاظ روانی و هم ظاهری تحت تاثیر قرار بدهد. از دیگر عوارض آن:
- افزایش مو خوره و شکستگی ساقه مو
- نازکشدن مو به علت شکستگی های مکرر
- از دست دادن حالت پذیری و یکنواخت نبودن بافت
- گره و عقده های مو که به کندن و آسیب بیشتر منجر می شود
- حساسیت به حرارت و مواد شیمیایی
- دشواری در رشد طولانی مدت و نگهداری مو
- از دست رفتن اعتماد به نفس فرد
چه بیماری هایی باعث خشکی مو می شوند؟
برخی مشکلات و بیماری ها می توانند بهطور مستقیم یا غیر مستقیم باعث ایجاد خشکی مو شوند زیرا بر میزان ترشح چربی طبیعی پوست سر یا بر ساختار ساقه مو تأثیر میگذارند از جمله:
اختلالات تیروئیدی
یکی از شایعترین این موارد اختلالات تیروئیدی بهویژه کم کاری تیروئید است که کاهش فعالیت متابولیسم بدن در آن باعث کم شدن ترشح سبوم، خشکی پوست سر، شکنندگی ساقه مو و حتی ریزش موها می شود.
پسوریازیس پوست سر
از دیگر بیماری ها می توان به بیماری های التهابی پوست سر مانند پسوریازیس اشاره کرد. در پسوریازیس پوست سر بازسازی سلولی به صورت غیرطبیعی افزایش می یابد و این موضوع باعث تشکیل پوسته های ضخیم، التهاب مزمن و آسیب به سد محافظ پوست می شود که در نهایت رطوبت ساقه موها کاهش یافته و موها حالتی خشک، کدر و زبر پیدا می کنند.
رماتیت آتوپیک و درماتیت سبورئیک
درماتیت آتوپیک و درماتیت سبورئیک نیز می توانند تعادل طبیعی چربی و رطوبت پوست سر را بر هم بزنند و بسته به شدت بیماری، موجب خشکی مو یا حتی شکنندگی موها شوند.
کمبود ویتامین ها
کمبود عناصری مانند آهن، روی، ویتامین D و اسیدهای چرب ضروری باعث تضعیف ساختار ساقه مو شده و توانایی مو در حفظ رطوبت را کاهش می دهد. در این شرایط موها نازک تر، شکننده تر و مستعد خشکی شدید می شوند و حتی بهترین محصولات مراقبتی نیز بدون اصلاح تغذیه، تأثیر ماندگاری نخواهند داشت.
بیماری های خود ایمن
برخی بیماریهای خود ایمنی مانند لوپوس یا درمان های مرتبط با آن نیز می توانند موجب تغییر در چرخه رشد مو و آسیب به ساقه مو شوند. در برخی افراد سندرم های نادر ساختاری ساقه مو مانند Trichorrhexis nodosa دیده می شود که در آن نقاط ضعفی شبیه گره در طول ساقه مو ایجاد شده و باعث می شود موها بهراحتی بشکنند و حالت خشکی مزمن پیدا کنند.
خشکی مو در چه حالتی خطرناک است؟
خشکی به تنهایی خطرناک نیست اما اگر همراه با علائم سیستمیک یا التهاب شدید پوست سر باشد ارزیابی پزشکی لازم است. همچنین خشکی مقاوم به درمان خانگی می تواند نشانه کم کاری تیروئید یا کمبودهای تغذیه ای باشد.
هشدارهای موردی برای مراجعه به پزشک:
- خشکی شدید همراه با ریزش قابل توجه و ناگهانی
- خارش، التهاب، قرمزی یا زخمهای پوست سر
- پوسته های ضخیم، دردناک یا عفونت ثانویه
- خستگی، افزایش وزن، عدم تحمل سرما
- شکنندگی شدید با گره های مشخص در ساقه مو
- خشکی مو بعد از شروع داروی جدید
راهکارهای درمان خشکی مو
1. اولین قدم در درمان خشکی مو تغییر در روتین استحمام و استفاده از محصولات اختصاصی است. جایگزین کردن شامپوهای حاوی سولفات با شوینده های ملایم و فری سولفات از نابودی چربی های طبیعی پوست سر جلوگیری می کند. استفاده مداوم از نرمکننده ها در هر بار شست و شو و روغن های طبیعی مانند آرگان، نارگیل و جوجوبا می تواند منافذ باز کوتیکول را بپوشاند و رطوبت را در ساقه مو حبس کند.
2. محدود کردن استفاده از ابزارهای حرارتی و یا حداقل استفاده از سرم های محافظ حرارت پیش از سشوار کشیدن از تخریب بیشتر پروتئین های مو جلوگیری می کند.
3. برای درمان کامل خشکی باید نیازهای بیولوژیکی بدن از درون تامین بشود. استفاده از اسیدهای چرب امگا۳، پروتئین های باکیفیت، و مکملهای حاوی بیوتین، روی و آهن در رژیم غذایی، به تولید تارهای موی مقاومتر و درخشانتر کمک میکند. همچنین نوشیدن آب کافی در طول روز تأثیر مستقیمی بر هیدراته ماندن بافتهای بدن از جمله فولیکول های مو دارد.
4. محافظت فیزیکی نباید فراموش بشود استفاده از کلاه یا چتر در برابر آفتاب شدید، پوشاندن موها در محیطهای پر از آلودگی و استفاده از کلاههای شنا در استخر برای جلوگیری از تماس با کلر، از جمله اقداماتی است که مانع از دست رفتن رطوبت ساقه میشود. در نهایت، کوتاه کردن مرتب نوک موها هر ۸ تا ۱۲ هفته از پیشروی موخوره به سمت بالای ساقه جلوگیری کرده و سلامت کلی ظاهر مو را حفظ میکند.
آیا به دنبال مشاوره رایگان هستید ؟
تماس با ما
شما میتوانید با کلیک روی گزینه زیر از کارشناسان نوین ایرانا مشاوره رایگان دریافت کنید
جمع بندی
خشکی مو نتیجه اختلال در نگهداری رطوبت و لیپیدهای محافظ در ساقه مو است. برای درمان خشکی مو و نرم کردن مو باید از چند جبهه اقدام کنید: شستوشوی هوشمندانه، نرمکننده و ماسکهای مرطوبکننده، محافظت حرارتی، روغنهای سبک، تعادل رطوبت-پروتئین و اصلاح سبک زندگی. اگر خشکی مو با ریزش شدید، التهاب پوست سر، یا علائم سیستمیک همراه است، ارزیابی پزشکی ضروری است و می توانید از تیم نوین ایرانا مشاوره رایگان دریافت کنید. با اجرای برنامه پیشنهادی، موهای خشک بهتدریج نرم تر، براق تر و مقاوم تر میشوند و شکنندگی مو کاهش مییابد.
دیدگاه کاربران